Theatermaakster, wetenschapper en oud-politica Agaath Witteman is op vrijdag 5 juni 2026 op 84-jarige leeftijd overleden in haar woonplaats Breukelen. Ze stierf na een kort ziekbed aan de gevolgen van een hersentumor, in het bijzijn van haar familie. Tot kort voor haar dood werkte ze nog aan voorstellingen bij haar eigen gezelschap Studio Antigone.
De hersentumor die haar laatste productie onderbrak
De tumor werd in februari 2026 vastgesteld, terwijl Witteman midden in de repetities zat van Tsjechovs Ivanov. Haar zoon Julien Croiset, die de hoofdrol speelde, nam de regie over, zodat de voorstelling op 8 maart 2026 alsnog in première ging. Volgens de Volkskrant had ze eerder al met dezelfde gezondheidsproblemen gekampt. Aan de gevolgen van de tumor is ze uiteindelijk bezweken.
Getrouwd met Hans Croiset, niet met Paul Witteman
Rond haar naam bestaat een hardnekkige verwarring. Agaath Witteman was níét getrouwd met televisiepresentator Paul Witteman, en een familieband tussen beiden is niet publiek bevestigd — de gedeelde achternaam is toeval. Witteman was van 1962 tot aan haar overlijden getrouwd met acteur, regisseur en schrijver Hans Croiset, die haar overleeft.
Het paar leerde elkaar kennen bij het studententoneel: de toen 23-jarige Croiset regisseerde een voorstelling van de Delftse Studentenvereniging en koos de jonge Agaath voor een hoofdrol. Ze verloofden zich tijdens een van hun reizen naar Griekenland. Hun levens bleven daarna zowel privé als op het toneel verweven; in haar latere producties regisseerde ze haar man geregeld zelf.
Drie kinderen, onder wie acteur Julien Croiset
Samen met Hans Croiset kreeg Witteman drie kinderen. De bekendste is zoon Julien Croiset, die net als zijn ouders acteur werd. In 2021 richtten moeder en zoon samen het productiehuis Studio Antigone op, waar Julien onder regie van zijn moeder speelde — onder meer als Kreon in Antigone, als Hamlet in 2025 en in de hoofdrol van Ivanov. De namen en verdere gegevens van haar twee andere kinderen zijn niet breed openbaar gedocumenteerd.
Van hoveniersdochter tot regisseur, hoogleraar en senator
Agaath Catharina Cornelia Witteman werd op 5 april 1942 geboren in Oegstgeest, in een katholiek hoveniersgezin met negen kinderen. Ze studeerde Romaanse talen in Leiden, kunstgeschiedenis in Nijmegen en vervolgens theaterwetenschap en klassieke archeologie aan de Universiteit van Amsterdam. Een regieopdracht begin jaren tachtig trok haar definitief het beroepstoneel in.
In 1983 was ze medeoprichter van de feministische theatergroep Persona, waarmee ze theater maakte vanuit een nadrukkelijk vrouwelijk perspectief. Van 1988 tot 1993 leidde ze Theater van het Oosten in Arnhem, het huidige Theater Oostpool. Daar regisseerde ze onder meer Schrijf me in het zand, een voor die tijd opmerkelijk openlijk stuk over incest dat in tien landen werd opgevoerd. Na een intern conflict vertrok ze in 1993 en werkte ze freelance bij gezelschappen als De Appel, het Noord Nederlands Toneel en Het Nationale Toneel.
Van 1991 tot 1993 was Witteman bijzonder hoogleraar Grieks theater en cultuur aan de Katholieke Universiteit Nijmegen, een leerstoel die ze overnam van Hans van Manen. Haar maatschappelijke betrokkenheid bracht haar ook in de politiek: namens de PvdA zat ze van 2003 tot 2007 in de Eerste Kamer, waar ze woordvoerder onderwijs en cultuur was en de vaste commissie voor Cultuur voorzat. Daarvoor was ze kroonlid van de Raad voor de Kunst en raadslid in Breukelen.
Haar liefde voor de klassieke tragedie en de actualiteit bleef tot het eind leidend. Op haar 79e begon ze met Studio Antigone nog een eigen gezelschap, waarmee ze jonge acteurs een kans gaf. Haar laatste voltooide regie was Shakespeares Hamlet, die op 21 maart 2025 in première ging, met zoon Julien in de titelrol en echtgenoot Hans Croiset als de stem van Hamlets vermoorde vader.
Meer Blogs: Emile Ratelband
Bronnen: Theaterkrant | de Volkskrant | NRC | Parlement.com | Wikipedia
Jane Austin is auteur bij Het Bulletin en schrijft over Nederlands nieuws, bekende Nederlanders, entertainment, technologie en crypto. Ze maakt actuele onderwerpen toegankelijk en begrijpelijk voor een breed publiek.
